De fakkel geeft licht en staat voor 'inspiratiebron'. Elke maand laat één van de mensen die betrokken is bij het lectoraat zien wat hem of haar inspireert in het werk van het lectoraat en de kennisbank.

Zoek de 7 verschillen

Als kenniskringlid van het eerste uur heb ik aan de wieg gestaan van de onderzoekscyclus van het lectoraat. Al werkende met de onderzoekcyclus drong zich een déjà-vu aan mij op. Bij het introduceren van de cyclus bij basisscholen en het begeleiden van teams bij het toepassen hiervan kreeg ik beelden van de introductie van kwaliteitscirkels bij een onderdeel van een groot electronicaconcern in het zuiden des land. Ik was daar in een vorig werkleven bij betrokken.
Wat mij intrigreerde was of er overeenkomsten waren.

Laat ik beginnen bij stap 1: De gezamenlijke ambitie/onderzoeksvraag formuleren. Bij het werken met kwaliteitscirkels en het toepassen van de methodiek gaat het om een probleem dat de deelnemers allen aangaat en dat gericht is op verbetering van de kwaliteit van het product of van het productieproces. Het probleem moet zodanig gedefineerd worden dat de deelnemers in staat zijn zelf de verbeteringsacties uit te voeren.

Stap 2: Informatie verzamelen. Binnen het onderzoek van het lectoraat wordt voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag informatie verzameld bij belanghebbenden, zoals leerlingen, de teamleden, de directeur. Bij de kwaliteitscirkel zou je de (interne en externe) klanten kunnen zien als belanghebbenden. Inderdaad, bij hen wordt informatie verzameld (overigens hadden de klanten zich vaak al laten horen). Binnen kwaliteitscirkels betrof het vaak “harde” informatie zoals: aantal producten dat het niet deed, te laat binnen gekomen bestellingen, doorlooptijd tussen bestelling en levering, ontbreken van een onderdeel en ga zo maar door. Binnen het lectoraatsonderzoek is er juist vaak sprake van “zachte“ informatie, zoals opvattingen en percepties van belanghebbenden.

Stap 3: Data interpreteren en gezamenlijk betekenis verlenen.
Stap 4: Consequenties bepalen.
Stap 5: Het uitvoeren van acties.
Over deze stappen kan ik kort zijn. Dit gebeurt zowel binnen de onderzoekscyclus als binnen de kwaliteitscirkel, zij het dat gebruik gemaakt wordt van verschillende methodieken.

Stap 6: Evaluatie. Bij het lectoraatonderzoek wordt hier teruggekeken naar het product en het doorlopen proces. Binnen de kwaliteitscirkel checkt men met behulp van het verzamelen van data of het aanvankelijke probleem is opgelost en vervolgens pakt men binnen de kwaliteitscirkels het volgende probleem aan. Het kan immers altijd beter. De cirkel is rond en begint weer opnieuw.
Bij de onderzoekscyclus evalueer je zowel de opbrengst (is het probleem opgelost) als het proces (hoe hebben we samen onderzoek gedaan?). Zit je eenmaal in de onderzoekscyclus dan kom je er ook niet meer uit. Als je deze tenminste toepast zoals die bedoeld is.

Er is ook nog een overeenkomst. Het succesvol introduceren van zowel de onderzoekscyclus als de kwaliteitscyclus zal alleen lukken als alle betrokkenen het echt zien zitten en ervaren dat ze daardoor de kwaliteit van hun werk, hun onderwijs, het product kunnen verbeteren.

En dat maakt het werken volgens de onderzoekscyclus nou net zo ongelooflijk uitdagend.


Juliëtte Nuijten
Hogeschool Domstad
Lid van het lectoraat Kantelende Kennis

Het Interactumlectoraat Kantelende Kennis onderzoekt collectieve processen van kennis creëren. Met deze innovatiestrategie willen we bijdragen aan de kwaliteit van zowel opleidingen als scholen. Achtergrond, inhoud en werken aan collectief leren zijn te vinden op de kennisbank van het lectoraat.

Nieuwsbrief lectoraat Interactum

Colofon

Website: www.lectoraat.nl

Lectoren

Jos Castelijns
Bob Koster
Quinta Kools

Integrale ontwikkeling van scholen en opleidingen.

Reactie

Wij zijn benieuwd wat u met deze Fakkel gaat doen.
Uw reactie stellen wij zeer op prijs. Stuur uw bericht aan: lectoraat@domstad.nl

Redactie

De redactie bestaat uit:
Jos Castelijns
Bob Koster

Secretariaat

Bertina Zinger
lectoraat@domstad.nl
030-2927805
Postbus 2511
3500 GM Utrecht

Adreswijziging

Stuur een e-mail naar:
lectoraat@domstad.nl