De fakkel geeft licht en staat voor 'inspiratiebron'. Elke maand laat één van de mensen die betrokken is bij het lectoraat zien wat hem of haar inspireert in het werk van het lectoraat en de kennisbank.

Een autonome kleuter en een autonoom schoolteam. 

Fieneke, een jongste kleuter, zit in de kring steeds te draaien en te rommelen. Als Fieneke een beetje gewend is, vraagt de juf haar even binnen te blijven, terwijl de student met de rest van de kleuters naar buiten gaat. Fieneke is hevig verontwaardigd. Juf vertelt haar, dat ze vindt dat Fieneke al heel goed kan spelen en werken, maar dat het in de kring zitten nog niet goed gaat.
Fieneke reageert met: “Ja, maar dat kan ik ook niet allemaal in mijn hoofd houden!”
Juf vraagt of ze haar hierbij kan helpen.
“Ja, dat kun je wel,” antwoordt Fieneke, “dan moet je een bordje ophangen.”
Juf pakt een vouwblaadje en vraagt wat ze erop zal schrijven.
Fieneke: “Dat ik niet aan Iris en Wesley mag zitten.”
Juf schrijft het op.
“En dat ik niet mag schreeuwen”, vult Fieneke aan.
”Waar zal ik het ophangen?”, vraagt juf.
Fieneke wijst op de kast, waar haar stoel tegenaan staat. Juf pakt een plakbandje en hangt het blaadje aan de kast. Sindsdien is het gedrag van Fieneke in de kring aanmerkelijk verbeterd!

Fienekes juf vertelt dit succesverhaal op een studiedag over autonomie. Haar school is aangehaakt bij het lectoraat Kantelende Kennis en heeft als ambitie om de autonomie van de kinderen te bevorderen. Om de verschillende beelden en ideeën van het team op elkaar af te stemmen, brengen alle teamleden op een studiedag voorbeelden in vanuit de eigen praktijk. In eerste instantie denken de teamleden vooral aan voorbeelden, waarin leerlingen zelfstandig mogen en kunnen zijn. Gaandeweg komt er een nieuwe vraag op: hoe geef je kinderen eigen verantwoordelijkheid? Door de bespreking en uitwisseling van situaties heeft het begrip autonomie voor het team een meer eenduidige betekenis gekregen: 'we hebben het nu meer over hetzelfde.' 

Autonomie is een psychologische basisbehoefte van ieder mens, die als motortje werkt voor het aanjagen van de individuele ontwikkeling. Een kleuter, die ruimte krijgt om zich zelfstandig en zelfverantwoordelijk te gedragen, groeit. Een schoolteam, dat de behoefte aan autonomie van de kinderen serieus neemt, neemt ook zichzelf serieus en doet op een hele natuurlijke manier aan schoolontwikkeling.

Het voorbeeld van Fieneke en haar juf is binnenkort terug te vinden in de kennisbank, in de casus ‘De Hermelijn *): het team interpreteert de informatie over de autonomie van de kinderen en de leerkrachten.’ In de kennisbank zijn meer goede voorbeelden te vinden van scholen, die collectief bezig zijn met het vergroten van de inbreng van de leerlingen. En er komen nog veel meer mooie voorbeelden, als het aan mij ligt. Want de lectoren hebben mij ingehuurd om allerlei documenten te bewerken voor opname in de kennisbank. Dat doe ik met veel plezier. Zo’n mooi voorbeeld van autonomie, daar word ik enthousiast van!


Sabine Lit
Freelance onderwijskundige en tekstschrijver
(voormalig lid kenniskring namens Hogeschool Domstad)



--------------------
*) De naam van de school is gewijzigd omwille van de privacy.

Het Interactumlectoraat Kantelende Kennis onderzoekt collectieve processen van kennis creëren. Met deze innovatiestrategie willen we bijdragen aan de kwaliteit van zowel opleidingen als scholen. Achtergrond, inhoud en werken aan collectief leren zijn te vinden op de kennisbank van het lectoraat.

Nieuwsbrief lectoraat Interactum

Colofon

Website: www.lectoraat.nl

Lectoren

Jos Castelijns
Bob Koster
Quinta Kools

Integrale ontwikkeling van scholen en opleidingen.

Reactie

Wij zijn benieuwd wat u met deze Fakkel gaat doen.
Uw reactie stellen wij zeer op prijs. Stuur uw bericht aan: lectoraat@domstad.nl

Redactie

De redactie bestaat uit:
Jos Castelijns
Bob Koster

Secretariaat

Bertina Zinger
lectoraat@domstad.nl
030-2927805
Postbus 2511
3500 GM Utrecht

Adreswijziging

Stuur een e-mail naar:
lectoraat@domstad.nl