Interactum Lectoraat

Kantelende Kennis op de Paulusschool, Amsterdam

Ten tweede gaan we ervan uit dat ontwikkeling van de lerarenopleiding op dezelfde wijze verloopt: studenten en docenten veranderen samen hun opleiding. Daarbij is het belangrijk dat de ontwikkelingen in de school en die van de opleiding elkaar versterken. Er moeten leerkrachten opgeleid worden die een bijdrage kunnen leveren aan veranderprocessen. En omgekeerd leveren innovatieve scholen, waar studenten de gelegenheid krijgen om met vernieuwingen praktijkervaring op te doen, een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de opleiding. We noemen dat integrale ontwikkeling van scholen en opleidingen.

In de projectscholen gebeurt op het gebied van vernieuwing al veel. Zo is er op de Paulusschool al het nodige aan de hand en in het verleden in gang gezet. Binnen de Paulusschool is in 2002 gestart met het werken in zelfsturende leerteams. Een leerteam is een groep leerkrachten die verantwoordelijk is voor inhoudelijke veranderingen en vernieuwingen. Een leerteam is zelf verantwoordelijk voor inhoud, proces en uitvoering. Zo is er o.a. gewerkt aan coöperatief leren en ouderbetrokkenheid. De opbrengst van het werken met leerteams is een duidelijke verhoging van mate van betrokkenheid onder leerkrachten, hetgeen zich vertaalt in onderwijsvernieuwingen gestuurd vanuit intrinsieke motivatie van leerkrachten binnen gestelde kaders (I.S.T, Schoolplan en/of Schoolverbeterplan).

Om kantelende kennis te bewerkstelligen van leerkracht naar leerling is het werken met zelfsturende leerteams binnen de organisatie een uitgelezen mogelijkheid om ook die vertaalslag te kunnen maken.

Na een oriëntatiefase is er in het schooljaar 2004-2005 het leerteam interactieve didactiek geformeerd. Het vertrekpunt van het leerteam vindt haar oorsprong in het project: “Integrale vernieuwing” zoals geformuleerd door Interactum. Het uitgangspunt van het leerteam op schoolniveau is tweeledig; de uitdaging om de mate van (intrinsieke) betrokkenheid bij leerlingen te verhogen enerzijds, en een vertaalslag te maken naar kantelende kennis anderzijds.

Het leerteam heeft zich in dit schooljaar toegelegd op het inventariseren van reeds (onbewust) aanwezige kantelende kennismomenten (‘good practice’) bij huidig leerkrachtgedrag. Hetgeen zich vertaalt in hoge mate van betrokkenheid bij leerlingen. Met andere woorden; wat zijn de succesfactoren die bepalend zijn voor intrinsieke motivatie bij leerlingen én hoe kunnen deze momenten uitgebreid worden naar structureel leerkrachtgedrag op de Paulusschool.

Aan het einde van dit schooljaar krijgt het consulteren van leerlingen ten aanzien van hun ervaringen, behoeften en ambities een belangrijke plaats als het gaat om het krijgen van informatie en ideeën voor verdere schoolontwikkeling. Tussentijds wordt het team regelmatig op de hoogte gebracht van de vordering van het leerteam.

De uitkomsten van gesprekken, die met leerlingen worden gevoerd, worden systematisch verwerkt. De aanbevelingen en conclusies van het leerteam worden op een studietweedaagse in oktober 2005 gepresenteerd aan het team. Op deze studietweedaagse worden plannen gemaakt voor de toekomst van de schoolontwikkeling. Daarna is het leerteam verantwoordelijk voor het schrijven van een implementatievoorstel (SMART) en het zorgdragen voor het implementatieproces (in het schooljaar 2005-2006).